Աստղագիտական եւ կենսաբանական մոդելների հարաբանությունները

Այս հոդվածը կարող է բոլորովին անսպասելի թվա։ Իրականում, թեեւ այն վերաբերում է երկրաբանությանը, բայց դիտված է զուտ ճարտարապետի աչքով, ուստիեւ օրինաչափ է։ Եւ այս դեպքում էլ, մտածում եմ, ո՞վ գիտի, գուցե որեւէ մասնագետ օգտակար հատիկ գտնի այս դիտարկումներում եւ օգտագործի։ Ժողովածուում հրապարակված նյութի PDF-ը այստեղ է։ Համաժողովում ընթերցված եւ ավելի ընդարձակ վարկածը այստեղ է։

Կարդալ ավելին

Աղվանքին առնչվող որոշ անվանումների ստուգաբանությունը

Այս նյութը զեկուցվել է 2012 թ․ Երեւանում կայացած աղվանագիտական գիտաժողովում։ Այստեղ բերված է նաեւ դրա ռուսերեն թարգմանությունը։   Աղվանքին առնչվող որոշ անվանումների ստուգաբանությունը Попытка этимологизации некоторых географических названий имеющих отношение к Кавказской Албании

Կարդալ ավելին

Սարգոն Բ-ի 8-րդ՝ 714 թվականի արշավանքի երթուղին

Փաստորեն, սա անավարտ գործ է։ Հուսով եմ, մի օր կկարողանամ հասցնել այն ավարտին․ հայերեն հրապարակել այս կարեւոր փաստաթուղթը (առայժմ արվել է միայն առաջին էջը)։ Պարզապես, չգիտեմ, թե երբ կկարողանամ այն իրագործել, դրա համար էլ որոշեցի հրապարակել ինչ, որ արված է՝ երթուղու վերականգնման իմ տարբերակը․ գուցե որեւէ մեկին այսքանն էլ օգտակար լինի։ Ռ․ Հակոբյան (Թարումեան) Սարգոն Բ-ի 8-րդ՝ 714 թվականի արշավանքի երթուղին   Սարգոն Բ-ի 8-րդ՝ 714 թվականի եւ Սալմանասար Գ-ի 856 թվականի արշավանքների երթուղիները   Բնագրի առաջին էջը   Մուսասիրի տաճարի կողոպուտը

Կարդալ ավելին

«Ասիա» բառի ստուգաբանությունը

Զեկույց «Հայաստանի քաղաքակրթական ավանդը Մետաքսի ճանապարհի պատմության մեջ» միջազգային գիտաժողովում   Մետաքսի ճանապարհը, լինելով ավելի շատ ոչ թե մայրուղի, այլ՝ առեւտրա-քաղաքական նախագիծ, ճյուղավորվելով եւ մի ամբողջ ցանց կազմելով ընդգրկել է ամբողջ Ասիա աշխարհամասը, ունենալով իր փաստացի ավարտը՝ դրա արեւմտյան ծայրամասում՝ Փոքր Ասիա թերակղզում։ Եւ հետաքրքիր է պարզել այդ աշխարհամասի անվան ծագումը։ «Ասիա» տեղանունը հայտնի է հնագույն հունական գրականությունից։ Դեռեւս՝ Հոմերոսի «Իլիականում» հիշատակվում է Ασιος հերոսը, որը համարվում է Ասիա տեղանվան անձնավորումը։ Բառի համար առաջարկվել են տարբեր ստուգաբանություններ։ Երկար ժամանակ ընդունելի էր համարվում դուրս բերումը սեմական (ասուրական) ասու՝ «արեւելք» բառից։ (Եւ…

Կարդալ ավելին

«Ռուսաֆիկացում»

Հայոց երկրում այցելուներին գրավում են սարքավորման ոչ թե հայացման առաջարկով այլ՝ ռուսաֆիկացման ռուսացման։  Ի դեպ նկատենք, որ չորս բառից՝ մեկն է միայն հայերեն․ մյուսները՝ տառադարձումներ են։ Բայց դե կարող էին եւ չտառադարձել, չէ՞․ միեւնույն է, ո՛չ խիղճները կցավար, ո՛չ էլ բան ասող կգտնվեր։

Կարդալ ավելին

Ապագա Հայոց պետության օրհներգը

Համաշխարհային քաղաքական վերջին զարգացումներին ուշադրությամբ հետեւողների համար պարզ է, որ մեզ սպասում են լուրջ փոփոխություններ։ Եւ եթե աստված տա, եւ մեր երկիրը կարողանա հաղթահարել իր առջեւ հայտնված բոլոր խնդիրները, այն դուրս կգա այդ փորձություններից միանգամայն նորացված։ Իսկ նորացված երկրին անհրաժեշտ կլինեն նաեւ պետական նորացված խորհրդանշաններ՝ դրոշ, զինանշան․․․ օրհներգ։ Ու հենց նորացված, եւ ոչ թե՝ նոր․ ժառանգորդությունը պետք է ապահովվի։ Ինչ վերաբերում է օրհներգին, ապա սթափ դատողության դեպքում ակնհայտ է, որ այն պետք է հիմնվի Հայոց Երկրորդ հանրապետության՝ Արամ Խաչատրյանի եւ Սարմենի հեղինակած օրհներգի վրա, քանի որ այսօր Հայաստանը աշխրահի միակ…

Կարդալ ավելին

Մի՞թե կանոններով նախատեսված է «STOP» գիծ

Վերջերս մեր փողոցների գծանշումը հարստացել է մի նոր տարրով․ հետիոտնային անցումների «ձեբրի» երկու կողմերում սկսել են լատինատառ գրել «STOP»։ Սա շատ տարօրինակ նշան է, քանի որ կարծես թե չի նախատեսված Ճանապարհային երթեւեկության կանոններով։ Այդ կարգի գիծ նախատեսված է վարորդների համար, բայց համաձայն այդ փաստաթղթի այն կոչվում է «Կանգ» գիծ։ Կամ նույնիսկ, եթե նախատեսված է (ո՞վ է հասկանում այդ օրենսդիրներին), դատելով նախորդից, կարելի է եզրակացնել, որ նույն փաստաթղթի եզրաբանության շրջանակներում այն նույնպես պետք է կոչվեր «Կանգ» գիծ, այլ ոչ թե «STOP»։ Ի՞նչ տրամաբանությամբ է Հայոց մայրաքաղաքի նշագծումը արվել օտարալեզու։ Մի՞թե Կարլ Մարքսի…

Կարդալ ավելին